Nghị định số 45/2020/NĐ-CP của Chính phủ là văn bản pháp lý nền tảng, có vai trò “xương sống” trong thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng Chính phủ điện tử tại Việt Nam. Giai đoạn 2020-2025, việc triển khai Nghị định được thực hiện đồng thời tại hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái (trước khi hợp nhất), với định hướng xuyên suốt là đẩy mạnh chuyển đổi số, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Hệ thống văn bản chỉ đạo, điều hành được ban hành tương đối đầy đủ, có tính liên kết, tạo nền tảng chính sách thống nhất cho việc triển khai thực hiện.

Các đề án, nghị quyết về chuyển đổi số, phát triển công nghệ thông tin được ban hành kịp thời, bám sát yêu cầu của Nghị định; trong đó, chú trọng xây dựng kho dữ liệu số hóa, thực hiện nguyên tắc “một lần khai báo, nhiều lần sử dụng”. Hàng năm, tỉnh ban hành kế hoạch, giao chỉ tiêu cụ thể về cung cấp dịch vụ công trực tuyến, đồng thời đẩy mạnh kết nối, tích hợp với Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Sau khi hợp nhất và thực hiện mô hình chính quyền hai cấp từ ngày 01/7/2025, tỉnh Lào Cai tiếp tục ban hành nhiều văn bản chỉ đạo nhằm bảo đảm hoạt động thông suốt, không gián đoạn; tập trung hoàn thiện quy trình điện tử, tăng cường ký số, trả kết quả trực tuyến và kết nối hệ thống trên phạm vi toàn quốc.

Bên cạnh đó, tỉnh đã triển khai nhiều chính sách khuyến khích người dân, doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến như giảm từ 10% đến 50% lệ phí, thậm chí miễn phí đối với một số thủ tục, qua đó từng bước thay đổi thói quen từ xử lý hồ sơ giấy sang môi trường số.

Hoàn thiện quy trình điện tử, tăng cường ký số, trả kết quả trực tuyến và kết nối hệ thống trên phạm vi toàn quốc

Việc phổ biến, triển khai Nghị định được thực hiện theo lộ trình rõ ràng, qua từng giai đoạn. Giai đoạn 2020-2021 tập trung xây dựng kế hoạch, hoàn thiện hạ tầng, tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến; đồng thời triển khai số hóa hồ sơ, chứng thực bản sao điện tử, bảo đảm an toàn thông tin.

Giai đoạn 2022-2024 chuyển từ “số hóa” sang “vận hành thực chất”, đẩy mạnh ứng dụng định danh và xác thực điện tử (VNeID), tích hợp dữ liệu dân cư, nâng cao giá trị pháp lý của hồ sơ điện tử; thực hiện nguyên tắc không yêu cầu cung cấp lại thông tin đã có.

Từ năm 2025 đến nay, sau hợp nhất tỉnh, công tác triển khai được nâng lên một bước, hướng tới quản trị số toàn diện; chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, hoàn thiện hạ tầng số, nâng cao tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu và phát triển các dịch vụ công trực tuyến toàn trình tạo nền tảng quan trọng để tỉnh Lào Cai sau hợp nhất tiếp tục nâng cấp, phát triển chính quyền số theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Đến hết năm 2025, việc triển khai Nghị định số 45/2020/NĐ-CP trên địa bàn tỉnh đạt nhiều kết quả đáng kể. Toàn tỉnh có 2.105/2.195 thủ tục hành chính đủ điều kiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến, trong đó 810 thủ tục thực hiện toàn trình (36,67%), 1.298 thủ tục thực hiện một phần (58,76%). Tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến đạt 86,8%.

Tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến đạt 86,8%

Tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt kết quả tích cực, với 285.457/312.819 hồ sơ được thanh toán trực tuyến, đạt 91,25%. Tỷ lệ thủ tục có giao dịch thanh toán trực tuyến đạt 65,47%.

Công tác số hóa đạt nhiều tiến bộ, với 91,63% hồ sơ có kết quả điện tử; 90,82% hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính được số hóa; tỷ lệ khai thác, tái sử dụng dữ liệu đạt 88,06%, tương ứng 340.357 hồ sơ.

Đáng chú ý, số lượt truy vấn, khai thác dữ liệu trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đạt trên 1,06 triệu lượt, cho thấy dữ liệu đã thực sự được đưa vào vận hành, phục vụ hiệu quả cho giải quyết thủ tục hành chính.

Kho dữ liệu điện tử của tổ chức, cá nhân từng bước được hình thành và phát huy hiệu quả; toàn bộ kết quả giải quyết thủ tục hành chính được lưu trữ, tái sử dụng, giúp giảm chi phí, thời gian cho người dân và nâng cao hiệu quả xử lý của cơ quan nhà nước.

Kho dữ liệu điện tử của tổ chức, cá nhân từng bước được hình thành và phát huy hiệu quả; toàn bộ kết quả giải quyết thủ tục hành chính được lưu trữ, tái sử dụng, giúp giảm chi phí, thời gian cho người dân và nâng cao hiệu quả xử lý của cơ quan nhà nước

Bên cạnh kết quả đạt được, việc triển khai vẫn còn một số khó khăn, hạn chế. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống còn chưa đồng bộ; một số cơ sở dữ liệu chuyên ngành chưa hoàn thiện, ảnh hưởng đến việc khai thác, sử dụng dữ liệu thay thế hồ sơ giấy. Công tác số hóa ở một số lĩnh vực chưa đạt yêu cầu; dữ liệu chưa được chuẩn hóa đầy đủ, còn tình trạng số hóa bằng hình thức quét đơn thuần, chưa bóc tách dữ liệu.

Tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến tuy tăng nhưng chưa ổn định; thói quen sử dụng hồ sơ giấy và thanh toán tiền mặt vẫn phổ biến. Hạ tầng công nghệ thông tin tại cơ sở, nhất là cấp xã, còn hạn chế; nguồn nhân lực và kỹ năng số của một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu.

Trong thời gian tới, tỉnh Lào Cai xác định tiếp tục triển khai Nghị định số 45/2020/NĐ-CP theo hướng thực chất, hiệu quả, lấy dữ liệu làm nền tảng. Tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong cải cách thủ tục hành chính; đẩy mạnh thực hiện nguyên tắc không yêu cầu cung cấp lại thông tin đã có.

Đầu tư, nâng cấp hạ tầng số, đặc biệt tại khu vực cơ sở; bảo đảm hệ thống hoạt động ổn định, thông suốt, đáp ứng yêu cầu xử lý hồ sơ ngày càng tăng. Đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành và địa phương; nâng cao chất lượng, tính “sạch” và khả năng khai thác của dữ liệu.

Tăng cường số hóa hồ sơ, tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng hoàn toàn điện tử; mở rộng dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến; phát triển các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức; xây dựng đội ngũ đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền số… tiếp tục nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến, hình thành nền hành chính hiện đại, minh bạch, hiệu quả, phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.