Lào Cai là tỉnh miền núi, biên giới với dân số khoảng 1,68 triệu người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 57,6%. Trên địa bàn có 99 xã, phường với 34 dân tộc cùng sinh sống. Bản sắc văn hóa đa dạng là nét đặc trưng của địa phương, song trong sinh hoạt cộng đồng, tập quán sử dụng rượu trong các dịp lễ hội, cưới hỏi, ma chay và các sự kiện truyền thống vẫn còn phổ biến.

Bên cạnh đó, việc sản xuất và kinh doanh rượu tại địa phương chủ yếu là rượu thủ công quy mô hộ gia đình, phân tán tại các thôn, bản. Điều này khiến công tác quản lý chất lượng, kiểm soát nguồn cung và phòng ngừa lạm dụng rượu, bia gặp không ít khó khăn.

Năm 2025, cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, hoạt động du lịch, dịch vụ và tiêu dùng trên địa bàn tỉnh tăng trưởng mạnh. Điều này góp phần nâng cao đời sống nhân dân, nhưng cũng làm gia tăng nguy cơ sử dụng rượu, bia trong giao tiếp xã hội và hoạt động kinh doanh dịch vụ. Tình trạng lạm dụng rượu, bia không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân mà còn tác động đến năng suất lao động, an toàn giao thông và trật tự xã hội.

Trong bối cảnh đó, việc tăng cường triển khai các giải pháp phòng, chống tác hại của rượu, bia được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.

Đẩy mạnh tuyên truyền, thiết lập thói quen “đã uống rượu bia, không lái xe”. Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 1, Tổ địa bàn Sa Pa (Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Lào Cai) phối hợp với Công an các xã, phường đã đến từng hộ dân để tuyên truyền về việc không điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông sau khi đã uống rượu bia

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh, ngành Y tế Lào Cai đã chủ động tham mưu xây dựng và ban hành nhiều kế hoạch triển khai công tác phòng, chống tác hại của rượu, bia. Tiêu biểu như Kế hoạch triển khai Đề án truyền thông phòng, chống tác hại của rượu, bia đến năm 2030 và kế hoạch truyền thông của ngành Y tế năm 2025. Các kế hoạch đã xác định rõ mục tiêu, nội dung hoạt động và phân công trách nhiệm cho từng đơn vị.

Cùng với ngành Y tế, nhiều sở, ngành đã tích cực vào cuộc như Công an tỉnh tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm nồng độ cồn; đồng thời đưa tiêu chí không sử dụng rượu, bia tại nơi làm việc vào quy định thi đua của cán bộ, chiến sĩ.

Ngành Giáo dục và Đào tạo đẩy mạnh tuyên truyền trong các cơ sở giáo dục, lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của rượu, bia vào chương trình học tập và hoạt động ngoại khóa.

Các cơ quan báo chí, truyền thông của tỉnh xây dựng nhiều chuyên mục, phóng sự tuyên truyền về tác hại của rượu, bia và quy định của pháp luật liên quan.

Hoạt động truyền thông được triển khai đa dạng, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội và các hoạt động truyền thông trực tiếp tại cộng đồng. Trong năm 2025, toàn tỉnh đã tổ chức nhiều chiến dịch truyền thông, phát hàng trăm tin, bài trên báo, đài; treo trên 100 băng rôn, pano tuyên truyền; tổ chức hơn 1.500 buổi truyền thông tại các trường học và cộng đồng.

Đặc biệt, hệ thống loa truyền thanh tại 100% xã, phường trên địa bàn tỉnh thường xuyên phát tin, bài tuyên truyền, góp phần đưa thông tin đến từng thôn, bản, nhất là khu vực vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Công tác quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu, bia được các ngành chức năng triển khai thường xuyên. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có gần 1.500 cơ sở sản xuất và kinh doanh rượu, bia, trong đó phần lớn là các cơ sở sản xuất rượu thủ công quy mô nhỏ.

Các cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường nhằm phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm như kinh doanh rượu không rõ nguồn gốc, không đăng ký kinh doanh hoặc không thực hiện đầy đủ các quy định về tem nhãn, an toàn thực phẩm. Trong năm 2025, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra 20 vụ vi phạm liên quan đến kinh doanh rượu, xử phạt hành chính tổng số tiền 236 triệu đồng và tịch thu hàng nghìn lít rượu không rõ nguồn gốc.

Song song với đó, các quy định về địa điểm không uống rượu, bia và không bán rượu, bia tại một số khu vực như cơ sở y tế, cơ sở giáo dục, nơi làm việc… cũng được các cơ quan, đơn vị triển khai nghiêm túc.

Trong công tác phòng, chống tác hại của rượu, bia, ngành Y tế đóng vai trò nòng cốt trong việc triển khai các hoạt động chuyên môn. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh là đơn vị đầu mối điều phối các hoạt động từ truyền thông, tập huấn đến giám sát hỗ trợ kỹ thuật cho tuyến dưới.

Hệ thống y tế cơ sở với mạng lưới trạm y tế xã, phường đóng vai trò quan trọng trong việc sàng lọc, phát hiện sớm và tư vấn cho người dân về nguy cơ sức khỏe do lạm dụng rượu, bia. Các hoạt động tư vấn được lồng ghép trong quá trình khám chữa bệnh, quản lý bệnh không lây nhiễm và chăm sóc sức khỏe ban đầu tại cộng đồng.

Bên cạnh đó, chính quyền cấp xã đã tích cực lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của rượu, bia vào các phong trào xây dựng đời sống văn hóa tại khu dân cư. Hiện nay, 100% khu dân cư trên địa bàn tỉnh đã đưa nội dung hạn chế lạm dụng rượu, bia vào hương ước, quy ước của thôn, bản.

Kiểm soát nồng độ cồn khi tham gia giao thông là biện pháp hiệu quả để phòng, chống tác hại của rượu, bia

Công tác phòng ngừa tai nạn giao thông liên quan đến rượu, bia cũng được triển khai quyết liệt. Trong năm 2025, lực lượng chức năng đã kiểm tra hơn 446 nghìn trường hợp tham gia giao thông và phát hiện hơn 10 nghìn trường hợp vi phạm nồng độ cồn.

Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, công tác phòng, chống tác hại của rượu, bia trên địa bàn tỉnh Lào Cai trong năm 2025 đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức và người dân từng bước được nâng cao; nhiều cơ quan, đơn vị đã thực hiện nghiêm quy định không sử dụng rượu, bia trong giờ làm việc.

Các hoạt động truyền thông được duy trì thường xuyên và đa dạng, góp phần nâng cao hiểu biết của cộng đồng về tác hại của việc lạm dụng rượu, bia đối với sức khỏe, kinh tế gia đình và trật tự xã hội.

Mặc dù đạt được những kết quả bước đầu, song công tác phòng, chống tác hại của rượu, bia trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số khó khăn như: thói quen sử dụng rượu trong sinh hoạt cộng đồng còn phổ biến; hoạt động sản xuất rượu thủ công nhỏ lẻ khó kiểm soát; nguồn kinh phí cho các hoạt động chuyên sâu còn hạn chế.

Trong thời gian tới, tỉnh Lào Cai tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục thay đổi hành vi, đặc biệt tại khu vực vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và nhóm thanh thiếu niên. Tăng cường quản lý sản xuất, kinh doanh rượu, kiểm soát chặt chẽ rượu thủ công, rượu không rõ nguồn gốc.

Cùng với đó, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, đưa tiêu chí chấp hành quy định về phòng, chống tác hại của rượu, bia vào đánh giá thi đua.

Đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, nhất là vi phạm nồng độ cồn khi tham gia giao thông. Bố trí nguồn lực và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác truyền thông, quản lý và giám sát… góp phần xây dựng môi trường sống lành mạnh, bảo vệ sức khỏe nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.