Phát triển dược liệu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn theo hướng sản xuất tập trung, bền vững, gắn với chế biến sâu, chuỗi giá trị khép kín và thị trường tiêu thụ ổn định

Với mục tiêu, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo Nhân dân sản xuất dược liệu chuyển đổi từ tư duy sản xuất tự phát sang sản xuất dược liệu tập trung, nâng cao giá trị và phát triển hiệu quả bền vững các chuỗi giá trị cây dược liệu trên cơ sở khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế so sánh về điều kiện tự nhiên, khí hậu, hệ sinh thái rừng, tri thức bản địa và giá trị văn hóa - du lịch của tỉnh; xây dựng và phát triển thương hiệu dược liệu Lào Cai, xây dựng danh mục bộ nhận diện dược liệu số tỉnh Lào Cai đảm bảo đồng bộ về tiêu chuẩn kỹ thuật, dữ liệu số nhận diện hình ảnh, truy xuất nguồn gốc, thông tin về mã số vùng trồng, quy trình kỹ thuật áp dụng từ chuỗi sản xuất đến thu hái, chế biến và phân phối sản phẩm. Phát triển mở rộng thị trường tiêu thụ bền vững, giữ vững chất lượng sản phẩm để bảo vệ thương hiệu dược liệu Lào Cai.

Xây dựng phát triển dược liệu Lào Cai trở thành ngành sản xuất hàng hóa quan trọng, có sức cạnh tranh cao gắn với bảo vệ và phát triển rừng, phát huy lợi thế du lịch sinh thái, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nâng cao thu nhập, cải thiện sinh kế cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời bảo vệ môi trường và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Nghị quyết số 48-NQ/TU cũng nêu rõ mục tiêu cụ thể đến năm 2030, đó là: Phát triển dược liệu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn theo hướng sản xuất tập trung, bền vững, gắn với chế biến sâu, chuỗi giá trị khép kín và thị trường tiêu thụ ổn định; xây dựng thương hiệu dược liệu Lào Cai; khai thác bền vững tài nguyên rừng, qua đó nâng cao giá trị gia tăng, sức cạnh tranh và đóng góp của ngành dược liệu trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh.

Trong đó, hình thành các vùng sản xuất dược liệu tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ bền vững, diện tích đạt trên 8.500 ha, sản lượng 40.000 tấn; tổng giá trị ngành hàng dược liệu sau chế biến đạt trên 2.000 tỷ đồng, tăng 2-2,5 lần so với năm 2025. Riêng năm 2026, triển khai thành công 2 dự án phát triển dược liệu làm nền tảng mở rộng vùng nguyên liệu, từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín từ giống, trồng trọt, thu hái, chế biến đến tiêu thụ có tính lan toả và khả năng nhân rộng, qua đó đưa dược liệu trở thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh, gắn với bảo vệ rừng, phát huy lợi thế du lịch sinh thái đồng thời nâng cao thu nhập, cải thiện sinh kế bền vững cho người dân.

Phát triển ngành hàng quế theo chuỗi giá trị khép kín mang thương hiệu sản phẩm quốc gia, từng bước mở rộng thị trường xuất khẩu, trở thành mặt hàng chủ lực có giá trị cao của tỉnh; đến năm 2030 diện tích quế đạt 150.000 ha, sản lượng 50.000 tấn vỏ khô/năm, giá trị sản xuất sản phẩm quế sau chế biến đạt trên 16.800 tỷ đồng, tăng khoảng 2,5 lần so với năm 2025; duy trì và mở rộng diện tích quế được cấp chứng chỉ rừng bền vững tương đương trên 50.000 ha.

Thu hút đầu tư xây dựng mới ít nhất 6 cơ sở chế biến, trong đó 50% sản lượng dược liệu chế biến thô và 50% sản lượng dược liệu được chế biến sâu, gồm 2 cơ sở chế biến sâu tinh dầu quế, 2 cơ sở chế biến sâu vỏ quế và 2 cơ sở chế biến sâu các sản phẩm từ cây dược liệu; phấn đấu 70% sản lượng dược liệu được tiêu thụ thông qua các chuỗi liên kết ổn định và kênh phân phối chính ngạch, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng.

Xây dựng Bảo tàng dược liệu tỉnh Lào Cai gắn với ứng dụng công nghệ số nhằm bảo tồn, trưng bày, giới thiệu và phát huy giá trị dược liệu (xây dựng danh mục cây dược liệu và chỉ dẫn địa lý cây dược liệu tỉnh Lào Cai...) lưu giữ tri thức y học cổ truyền, tạo không gian trải nghiệm phục vụ giáo dục cộng đồng và phát triển du lịch sinh thái - dược liệu.

Xây dựng thành công thương hiệu, bộ nhận diện thương hiệu dược liệu số. Phát triển và duy trì hiệu quả ít nhất 100 sản phẩm dược liệu OCOP đạt từ 3 sao trở lên, gắn với chăm sóc sức khỏe và quà tặng du lịch; hình thành các vùng tham quan, trải nghiệm dược liệu. Phát triển đồng bộ sản xuất gắn với chuỗi giá trị, xây dựng và duy trì bền vững ít nhất 10 chuỗi liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ dược liệu; phát triển thêm 5 sản phẩm dược liệu được chứng nhận đạt tiêu chuẩn GACP-WHO, hữu cơ, GMP.

Nâng cao hiệu quả và giá trị ngành hàng dược liệu theo hướng khai thác bền vững tiềm năng sinh thái rừng, gắn với du lịch sinh thái; thu hút ít nhất 10 dự án đầu tư phát triển dược liệu quý dưới tán rừng như sâm Việt Nam, tam thất, bố chính, sâm cau, thất diệp nhất chi hoa, lan kim tuyến, nhục thung dung, dâm dương hoắc; ưu tiên nghiên cứu các đề tài, dự án khoa học và công nghệ theo cơ chế đặt hàng về bảo tồn, chọn lọc và phát triển giống cây dược liệu có giá trị kinh tế cao.

Định hướng đến năm 2050, xây dựng và phát triển ngành công nghiệp dược liệu của tỉnh Lào Cai hiện đại, đồng bộ và bền vững. Hình thành hệ sinh thái dược liệu hoàn chỉnh, từ bảo tồn nguồn gen, sản xuất giống, vùng nguyên liệu tập trung trên 10.000ha gắn với chế biến sâu. Khai thác hiệu quả tiềm năng sinh thái đặc thù và tri thức bản địa; ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong toàn chuỗi giá trị dược liệu. Xây dựng Lào Cai trở thành trung tâm nghiên cứu, bảo tồn, phát triển dược liệu gắn với du lịch của cả nước, đóng góp quan trọng vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp, bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển bền vững góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Nghị quyết nêu rõ 5 nhóm nhiệm vụ, đó là: Chủ động sản xuất và nâng cao chất lượng nguồn giống; Bảo tồn và phát triển nguồn gen cây dược liệu quý để xây dựng bảo tàng, số hoá bộ nhận diện thương hiệu dược liệu tỉnh Lào Cai; Lựa chọn và phát triển nhóm cây dược liệu chiến lược; Liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ dược liệu; Thu hút nguồn lực đầu tư phát triển sản xuất dược liệu.

Đồng thời đề ra 7 nhóm giải pháp để thực hiện, gồm: Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức; Rà soát, bố trí quỹ đất để phát triển các vùng nguyên liệu dược liệu; Phát triển ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; Phát triển chế biến, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường; Phát triển nguồn nhân lực, gắn với khai thác tri thức bản địa; Xây dựng và ban hành các chính sách đặc thù hỗ trợ đầu tư, phát triển và chế biến dược liệu của tỉnh; Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về dược liệu.

Nghị quyết số 48-NQ/TU