Lợi ích từ thông tin trên mạng đối với cuộc sống hiện đại ngày nay  (04/07/2012 )
            Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, cùng với sự phát triển của nhiều công nghệ tiên tiến, hiện đại nhằm phục vụ nhu cầu sống và làm việc của con người trong đó có công nghệ thông tin với tốc độ phát triển nhanh đến chóng mặt. Cách đây khoảng hơn chục năm về trước việc sử dụng điện thoại di động là một gì đó rất sa xỉ và tốn kém không phải ai cũng có thể dùng được, chủ yếu liên lạc qua điện thoại cố định hoặc thư từ điện tín. Cho đến nay cái không thể đã thành cái có thể, từ vùng xuôi lên miền ngược, từ vùng núi đến hải đảo xa xôi đã có thể liên lạc với nhau suốt ngày đêm nhờ sóng điện thoại di động, kết nối internet, người người trên khắp thế giới ngồi tại bất cứ một điểm nào có truy cập được internet là có thể nhìn thấy nhau, hàng ngày, hàng giờ, nói chuyện cùng nhau mà không phải tốn thời gian, tiền bạc đi lại…, nói như vậy để thấy rằng sự phát triển của CNTT đã làm rút ngắn khoảng cách về không gian và thời gian.  

            Cũng từ những thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng mang lại cho đông đảo bạn đọc được cập nhật hàng ngày mà đã giúp ích được rất nhiều trên tất cả các lĩnh vực trong đời sống xã hội hiện đại ngày nay. Ngoài ra chúng ta có thể nhận thấy rõ vai trò của thông tin đối với cuộc sống hiện đại trong công tác, học hành, kinh doanh, người làm nghiên cứu khoa học…v..v..như trong một bài viết về vai trò của năng lực thông tin đối với cán bộ làm nghiên cứu khoa học đã nêu: Năng lực thông tin chính là chìa khóa quan trọng mở ra những cơ hội tri thức và nghề nghiệp cho mỗi cá nhân, góp phần thúc đẩy sự phát triển khoa học, công nghệ và giáo dục của đất nước.

            Vậy, năng lực thông tin là gì? Vai trò của nó đối với các nhà nghiên cứu như thế nào?

            Khái niệm về Năng lực thông tin: Các nhà khoa học, mà chủ yếu là các nhà giáo dục, các chuyên gia thông tin – thư viện, hết sức quan tâm đến một lĩnh vực tri thức giúp con người làm chủ thế giới thông tin, làm chủ nguồn tri thức của nhân loại: đó chính là năng lực thông tin. Điều này đặc biệt cần thiết trong bối cảnh thế giới thông tin ngày càng trở nên phức tạp, nhất là hệ quả của sự xuất hiện và phát triển nhanh chóng của Internet.

            Theo Hiệp hội các thư viện Đại học và thư viên nghiên cứu Mỹ (ACRL, 1989), năng lực thông tin là sự hiểu biết và một tập hợp các khả năng cho phép các cá nhân có thể “nhận biết thời điểm cần thông tin và có thể định vị, thẩm định và sử dụng thông tin cần thiết một cách hiệu quả”. McKie, trong tài liệu của Cheek và các tác giả khác (1995, tr. 2) đã khẳng định “năng lực thông tin là khả năng nhận biết nhu cầu thông tin, tìm kiếm, tổ chức, thẩm định và sử dụng thông tin trong việc ra quyết định một cách hiệu quả, cũng như áp dụng những kỹ năng này vào việc tự học suốt đời”

            Cần hiểu rõ rằng năng lực thông tin không chỉ đơn thuần là những kỹ năng cần thiết để tìm kiếm thông tin một cách hiệu quả, nó bao gồm cả những kiến thức về các thể chế xã hội và các quyền lợi do pháp luật quy định liên quan đến việc truy cập các nguồn thông tin. Đây có lẽ là mảng kiến thức cần phải được đặc biệt nhấn mạnh trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, khi mà vấn đề bản quyền và sở hữu trí tuệ đang trở thành vấn đề toàn cầu.

            Ngoài ra, năng lực thông tin gắn liền với khả năng nghiên cứu độc lập và học tập suốt đời. Có nghĩa là, người có năng lực thông tin là người có khả năng tiếp cận và áp dụng tri thức một cách tích cực, chủ động, hiệu quả trong từng phạm vi hoạt động cụ thể của mình.

            Vai trò của năng lực thông tin đối với những người làm công tác nghiên cứu khoa học: Làm chủ nguồn thông tin/sử dụng nguồn thông tin hiệu quả: Không còn nghi ngờ gì nữa, năng lực thông tin chính là chìa khóa để mọi người nói chung và các nhà nghiên cứu nói riêng làm chủ được kho tàng tri thức của nhân loại. Sự bùng nổ thông tin hiện nay đã khiến cho thế giới thông tin trở nên phức tạp và hỗn loạn. Làm thế nào để tìm ĐÚNG, tìm ĐỦ những thông tin mà mình cần, đồng thời sử dụng chúng một cách HIỆU QUẢ? Không khó để trả lời nếu như chúng ta có sự hiểu biết sâu sắc về thế giới thông tin.

             Chúng ta có thể thấy được Internet đã và đang chi phối hầu như mọi lĩnh vực, từ bác sĩ, kĩ sư, thầy giáo đến những nhân viên làm việc văn phòng.  Internet thật sự đã hỗ trợ rất nhiều cho công việc của đại bộ phận các cá thể đó.  Trước đây, mọi người đã quen kiên nhẫn đợi đọc một tin hấp dẫn nào đó trên báo giấy vào sáng sớm của một ngày mới, hoặc nhanh nhất cũng vào một giờ cố định của chương trình phát thanh hay truyền hình. Bây giờ, chúng ta có thể cập nhật  thông tin vào bất cứ thời điểm nào trong ngày bằng cách vào Internet và xem  báo điện tử. Không những vậy, Internet còn chứa đựng một kho kiến thức khổng lồ. Bạn  có thể tìm kiếm hầu như mọi thông tin trong tất cả các lĩnh vực trong nước và quốc tế, tin tức mới và cả tin tức cũ. Hay nhất là khi muốn tìm kiếm một lĩnh vực hay vấn đề nào đó, hãy vào trang Google nhập từ khóa và nhấn Enter là  bạn sẽ có ngay rất nhiều trang web cung cấp thông tin liên quan đến vấn đề mà bạn muốn biết.

            Ngày nay, Internet đã trở thành phương tiện giúp việc truyền đạt, trao đổi thông tin, hợp tác, giao lưu… giữa mọi cá nhân, tổ chức và quốc gia trên khắp hành tinh diễn ra nhanh chóng và cực kỳ tiện ích, góp phần vào sự phát  triển của quyền tự do ngôn luận trên toàn thế giới. Người dân có thể giao lưu trực tuyến với các lãnh đạo cấp cao của chính thông qua Cổng thông tin điện tử của Chính phủ và các cơ quan hành chính cũng vậy đều có cổng thông tin điện tử riêng phục công tác chuyên môn của ngành mình. Không những vậy, mọi người còn có thể vào Internet để nghe nhạc, xem phim, hài kịch,.. hay gặp gỡ những người nổi tiếng mà mình hâm mộ. Chính vì vậy, Internet giúp cho mọi người trên toàn  thế giới gần gũi nhau hơn, là đòn bẩy giúp phát huy sức mạnh cộng đồng, trong đó có sức mạnh của những người trẻ, góp phần xây dựng và phát triển kinh tế  tri thức.

            Trong việc kinh doanh, chính mảng thông tin sẽ tạo ra nhiều lợi nhuận  nhất cho các doanh nghiệp, vì nó cung cấp một cổng vào ngay lập tức cho khách  hàng hay cho các đối tác tiềm năng. Cơ hội liên kết và hợp tác làm ăn trên mạng rất lớn, ở phạm vi quốc tế. Website doanh nghiệp là tấm danh thiếp mà bạn có thể dùng được ở bất cứ nơi đâu trên thế giới này để khuếch trương việc làm ăn. Website không chỉ đơn giản là giới thiệu về doanh nghiệp mà còn cung cấp một lượng thông tin thích đáng cho người truy cập về sản phẩm và giá cả. Các thông tin được cập nhật hàng ngày, và như vậy khả năng tìm được đối tác hay  nhà cung cấp tốt là vô cùng lớn, không hạn chế phạm vi lãnh thổ, với chi phí  không đáng kể. Nhờ  ineternet, các hoạt động thương mại được thực hiện nhanh hơn, hiệu quả hơn,  giúp tiết kiệm chi phí và mở rộng không gian kinh doanh.

            Hơn thế nữa, Internet  đã đóng một phần quan trọng trong lĩnh vực giáo dục. Các hệ đào tạo từ xa, học trực tuyến qua mạng, thậm chí là học các chương trình đào tạo của nước ngoài  thông qua Internet đã không còn mới mẽ ở nước ta hiện nay. Học viên có thể học bất cứ lúc nào có thời gian rảnh và trao đổi trực tiếp với giáo viên trên Internet, vừa tiết kiệm chi phí vừa tiết kiệm được thời gian. Vì vậy, phương thức đào tạo này mang tính cách mạng trong lĩnh vực giáo dục đã mở ra cơ hội  học tập cho những đối tượng không có thời gian đến lớp trực tiếp hoặc vừa làm vừa học.

            Thông qua mạng nhiều bà con nông dân có thể học hỏi được nhiều kinh nghiệm sản xuất mới, mô hình kinh tế mới và truy cập được các thông tin về giống cây trồng, vật nuôi phù hợp với địa phương mình để đưa vào áp dụng và còn cập nhật được nhiều tiến bộ khoa học mới giúp nông dân làm giàu trên mảnh đất của mình. Cũng từ thông tin trên mạng mà nhiều người đã được chữa khỏi bệnh do biết được những địa chỉ khám chữa bệnh uy tín và chất lượng, và nhiều nhiều nữa những bài thuốc dân gian hay được đưa lên để bạn đọc xa gần tham khảo và chữa những bệnh đơn giản thường ngày rất hiệu quả. Từ mạng mà hình ảnh của các khu du lịch trên khắp miền tổ quốc được đưa ra quảng bá ở nước ngoài, nhiều người biết đến và lựa chọn đến những nơi mình thích và muốn khám phá thông qua những giới thiệu ngắn gọn và hình ảnh đặc trưng của từng vùng miền được đưa lên…vv..vvv …và rất rất nhiều những tiện ích khác có được từ trên mạng mà không thể kể ra hết được tuy nhiên cũng có những cảnh báo đối với người truy cập trên mạng là phải biết sử dụng đúng mục đích, có chọn lọc thông tin để phát huy hiệu quả mang tính tính cực của thông tin mạng./.


Dương Vũ Diễm Hồng 


Tài liệu tham khảo và trích dẫn từ: http://loanbich.wordpress.com/