KHOÁNG SẢN LÀO CAI SẼ ĐƯỢC QUẢN LÝ, KHAI THÁC, CHẾ BIẾN VÀ SỬ DỤNG HIỆU QUẢ HƠN  (16/11/2007 )

Vấn đề khai thác thế mạnh về tiềm năng tài nguyên khoáng sản phục vụ phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Lào Cai đã được Đảng bộ tỉnh đưa vào chủ trương, chiến lược và cụ thể hóa trong chỉ đạo điều hành ngay từ khi mới tái lập tỉnh. Kết quả hoạt động của ngành khai thác và chế biến khoáng sản mang lại trong thời gian qua đã tạo cho công nghiệp trên địa bàn có bước phát triển đột phá, vươn lên là một trong số tỉnh có giá trị sản xuất công nghiệp đứng đầu trong 14 tỉnh khu vực trung du miền núi phía bắc; là động lực thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh theo hướng tích cực, tăng dần tỷ trọng ngành Công nghiệp – Xây dựng và thương mại dịch vụ, giảm dần tỷ trọng ngành Nông, Lâm nghiệp. Điều đó khẳng định Lào Cai đã có một định hướng và những bước đi đúng đắn trong điều kiện của một tỉnh miền núi biên giới mới tái lập, kinh tế – xã hội hết sức khó khăn vẫn vững vàng xây dựng một nền kinh tế phát triển theo đúng định hướng CNH, HĐH và phù hợp với xu thế hội nhập.

Ngành Công nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản đã mở ra cánh cửa rộng lớn đón được nhiều dự án quy mô lớn từ nhiều thành phần kinh tế trong và ngoài nước đến Lào Cai đầu tư vào các lĩnh vực quan trọng như luyện kim, sản xuất phân bón, hóa chất… đồng thời kéo theo sự phát triển hàng loạt các cơ sở công nghiệp phụ trợ như cơ khí, điện, nuoc, sản xuất bao bì…Các hoạt động đầu tư vào công nghiệp đang trong thời kỳ sôi động nhất từ trước đến nay và Lào Cai đã trở thành tỉnh có chỉ số năng lực cạnh tranh (PCI) đứng thứ 5/64 tỉnh thành.

          Bên cạnh những thành tựu đạt được, một số hệ quả không thể tránh khỏi từ các hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản như ô nhiễm môi trường, làm hư hỏng nhiều tuyến đường giao thông, sạt lở đất đá…đã ảnh hưởng đáng kể đến đời sống sinh hoạt của nhân dân và phát sinh các vấn đề bức xúc trong khu vực. Mặt khác trong những năm qua mới chỉ chú trọng công tác khai thác và chủ yếu bán nguyên liệu thô dẫn đến hiệu quả kinh tế chưa cao, gây lãng phí tài nguyên…đây chính là những vấn đề cốt yếu đặt ra cho công tác quản lý, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản tỉnh Lào Cai trong giai đoạn tới.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả và giải quyết tốt những mặt trái phát sinh trong các hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản, tỉnh Lào Cai đã xây dựng Quy hoạch quản lý, khai thác và chế biến khoáng sản giai đoạn 2007 – 2015 có xét đến năm 2020, theo đó tiếp tục khẳng định tập trung nhiều nguồn lực cho phát triển ngành Công nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản giữ vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn, đầu tầu cho phát triển các ngành công nghiệp khác. Các loại khoáng sản được đưa vào khai thác gắn với chế biến sâu tăng cả về chủng loại và sản lượng; hàng năm chiếm trên 50 % tổng giá trị sản xuất toàn ngành công nghiệp, thu nộp vào ngân sách nhà nước trên 100 tỷ đồng và đóng góp xây dựng, sửa chữa hạ tầng từ 200 – 300 tỷ đồng. Các sản phẩm chủ yếu từ lĩnh vực khai thác, chế biến khoáng sản và chế tác nguyên liệu khoáng sẽ là: Đồng kim loại; phôi thép và thép cán; vàng kim loại; phốt pho vàng; phân bón NPK, super lân, DAP; tinh quặng Apatit, nguyên liệu Cao lin, fenspat…Các hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản phải tuân thủ đồng thời các nguyên tắc cơ bản:

Một là, khai thác, chế biến khoáng sản phải phù hợp với quy hoạch và chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.

Hai là, khoáng sản phải được khai thác, chế biến và sử dụng hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả; gắn khai thác với chế biến sâu từng loại khoáng sản nhằm nâng cao giá trị của nguyên liệu khoáng.

Ba là, hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai phải đảm bảo hài hoà lợi ích của Nhà nước, của doanh nghiệp và của nhân dân ở những vùng có khoáng sản; Các đơn vị đầu tư khai thác, chế biến khoáng sản phải có trách nhiệm xây dựng, nâng cấp, tu sửa hạ tầng và đảm bảo ổn định đời sống sinh hoạt cho nhân dân địa phương. Đồng thời phải đảm bảo an ninh trật tự an toàn xã hội tại địa bàn hoạt động.

Bốn là, áp dụng công nghệ tiên tiến trong cả ba khâu: khai thác, chế biến và vận chuyển khoáng sản nhằm giảm thiểu tác động môi trường, đảm bảo an toàn lao động và bảo vệ tài nguyên.

          Bốn là, khai thác, chế biến khoáng sản phải phù hợp với quy hoạch và chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.

Bốn nguyên tắc nêu trên sẽ là công cụ sắc bén giúp cho công tác quản lý khai thác và chế biến khoáng sản trên địa bàn tỉnh trong những năm tới hiệu quả thiết thực hơn; đồng thời cũng là cơ sở giúp cho các nhà đầu tư nắm bắt được đầy đủ quan điểm chỉ đạo của tỉnh rất thông thoáng để kêu gọi đầu tư phát triển nhưng phải phát triển toàn diện, đảm bảo hài hòa lợi ích trước mắt, lâu dài và mục tiêu phát triển bền vững.

Để thực hiện được các mục tiêu đề ra trên cơ sở đảm bảo các nguyên tắc đối với các hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản trên địa bàn tỉnh, trong thời gian tới cần phải thực hiện tốt một số giải pháp cơ bản sau:

 - Tiếp tục đẩy mạnh công tác tìm kiếm, thăm dò khoáng sản nhằm phát hiện mới tiềm năng tài nguyên khoáng sản và đánh giá chi tiết các mỏ đã được phát hiện. Trước mắt tập trung vào các khoáng sản quan trọng như sắt, đồng, vàng, môlipden…;

- Tạo điều kiện thuận lợi thu hút nhiều thành phần kinh tế tham gia đầu tư vào khai thác và chế biến khoáng sản; Các doanh nghiệp phải có trụ sở, hoạt động độc lập và đóng góp đầy đủ các nghĩa vụ cho địa phương;  

- Chú trọng công tác đào tạo, xây dựng nguồn nhân lực theo 3 cấp độ: Cán bộ quản lý và chuyên gia kỹ thuật; công nhân kỹ thuật; lao động phổ thông trong lĩnh vực Mỏ - Địa chất;

- Từng bước thay thế, đổi mới công nghệ, thiết bị cũ đã lạc hậu; lựa chọn áp dụng công nghệ hiện đại cho những dự án đầu tư mới;

- Đẩy mạnh công tác cải cách hành chính trong cấp phép đầu tư, cấp phép hoạt động khoáng sản; phát triển  cơ sở hạ tầng như đường giao thông, điện, nước… và thực hiện tốt công tác giải phóng mặt bằng; đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ, xúc tiến thương mại; thực hiện tốt các chính sách hỗ trợ đào tạo và thu hút nhân lực…;

- Tăng cường công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản và công nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản trên địa bàn theo đúng các quy định của pháp luật.

Tiềm năng tài nguyên khoáng sản là một lợi thế quan trọng của Lào Cai, tuy nhiên nếu không được quản lý chặt chẽ, khoa học thì dễ dẫn đến tình trạng “lợi bất cập hại” do những tác động tiêu cực của các hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản để lại. Việc tổ chức thực hiện tốt Quy hoạch quản lý, khai thác và chế biến khoáng sản Lào Cai giai đoạn 2007 – 2015 có xét đến 2020 cùng với sự quan tâm lãnh chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và sự phối kết hợp chặt chẽ, đồng bộ của nhiều cấp, ngành trong tỉnh,  khoáng sản lào cai sẽ được quản lý, khai thác, chế biến và sử dụng hiệu quả hơn.

Bùi Khắc Hiền

Phó Giám đốc Sở Công nghiệp