CTTĐT - Nhắc đến cao nguyên trắng Bắc Hà, người ta không chỉ nhớ đến những mùa hoa mận trắng tinh khôi hay chợ phiên rực rỡ sắc màu, mà còn vấn vương bởi một hương vị đặc trưng đó là rượu ngô Bắc Hà. Thứ “men say” mộc mạc ấy đã trở thành biểu tượng văn hóa, níu chân bao du khách khi đặt chân tới vùng đất này.
Ngô được luộc suốt hàng chục giờ trên bếp than đỏ lửa, sau đó ủ men trong những chum kín nhiều ngày trước khi chưng cất bằng chõ gỗ.
Cùng với rượu Sán Lùng và rượu Táo Mèo, rượu ngô Bắc Hà (hay rượu ngô Bản Phố) từ lâu được xem là một trong những đặc sản nổi tiếng bậc nhất Tây Bắc. Không chỉ là thức uống, đó còn là tinh hoa của núi rừng, là kết tinh của tri thức bản địa và tâm hồn người H’Mông, Dao qua hàng trăm năm gìn giữ.
Không ai biết chính xác rượu ngô Bắc Hà ra đời từ khi nào, chỉ biết rằng thức uống này đã gắn bó với đời sống của người dân Bản Phố suốt hàng trăm năm. Qua nhiều thế hệ, với lòng tự hào và ý thức gìn giữ bản sắc, người dân nơi đây vẫn kiên trì duy trì và phát triển nghề nấu rượu truyền thống, đưa danh tiếng rượu ngô lan tỏa tới nhiều vùng miền.
Đến Bắc Hà, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những nếp nhà nhỏ nép mình bên sườn núi, nơi khói bếp bảng lảng hòa quyện cùng hương men rượu thơm nồng. Ẩn sau đó là cả một quy trình nấu rượu công phu, đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm truyền đời. Nguyên liệu làm nên thứ rượu trứ danh này cũng mang đậm dấu ấn của thiên nhiên là ngô vàng trồng trên triền núi cao, hạt chắc, vị ngọt thanh cùng men được làm từ hạt cây hồng mi bí quyết riêng của người vùng cao và nguồn nước mát lành lấy từ khe đá, suối nguồn tinh khiết.
Ngày nay, rượu ngô Bắc Hà đã trở thành đặc sản không thể bỏ qua đối với du khách khi đến với cao nguyên trắng Bắc Hà
Điều làm nên sự khác biệt của rượu ngô Bắc Hà không chỉ nằm ở nguyên liệu mà còn ở cách chế biến độc đáo. Ngô được luộc suốt hàng chục giờ trên bếp than đỏ lửa, sau đó ủ men trong những chum kín nhiều ngày trước khi chưng cất bằng chõ gỗ. Từng giọt rượu nhỏ xuống chậm rãi, trong vắt như nước suối, mang theo hương thơm dịu nhẹ nhưng đầy quyến rũ.
Nhấp một ngụm rượu ngô, bạn sẽ cảm nhận rõ sự chuyển vị tinh tế, chút cay nồng nơi đầu lưỡi, hơi ấm lan tỏa nơi cổ họng, rồi đọng lại vị ngọt thanh đặc trưng của ngô. Đó không chỉ là vị rượu, mà là “vị” của đất trời, của gió núi và nắng cao nguyên, khiến người ta dễ dàng say mê lúc nào không hay.
Không gian thưởng thức rượu ngô Bắc Hà cũng chính là một phần không thể thiếu trong hành trình trải nghiệm. Hãy thử một lần đến chợ phiên Chợ phiên Bắc Hà vào sáng Chủ nhật, giữa tiếng nói cười rộn ràng, sắc váy thổ cẩm rực rỡ, nhâm nhi chén rượu ngô nóng hổi cùng những món đặc sản vùng cao du khách sẽ cảm nhận trọn vẹn “linh hồn” của Tây Bắc.
Nếu muốn khám phá sâu hơn, du khách có thể ghé thăm Dinh thự Hoàng A Tưởng một công trình kiến trúc độc đáo gắn liền với lịch sử vùng đất, hoặc trực tiếp đến Bản Phố để trải nghiệm quy trình nấu rượu cùng người dân bản địa. Tại đây, bạn không chỉ được tận mắt chứng kiến từng công đoạn làm rượu mà còn được nghe những câu chuyện thú vị về nghề truyền thống đã tồn tại hàng thế kỷ.
Rượu ngô Bắc Hà không chỉ là đặc sản để thưởng thức mà còn là món quà ý nghĩa mang đậm hồn núi rừng. Mỗi bình rượu là một câu chuyện, một phần ký ức của vùng cao được gửi gắm đến người nhận. Không chỉ là thức uống, rượu ngô Bắc Hà còn là kết tinh văn hóa, là niềm tự hào của người dân bản địa. Trong các dịp lễ hội, phiên chợ hay những cuộc gặp gỡ thân tình, chén rượu ngô luôn hiện diện như một cầu nối gắn kết cộng đồng.
Người Bắc Hà vẫn truyền tai nhau câu nói giản dị mà sâu sắc: “Khi vào nhớ dốc Trung Đô, khi ra thì nhớ rượu ngô Bắc Hà.” Có lẽ bởi vậy mà ai đã từng đến nơi đây, dù chỉ một lần, cũng khó lòng quên được hương rượu nồng ấm và tình người chân chất./.